Szeroki wybór dostępnych na rynku produktów i akcesoriów do układania kostki brukowej sprawia, że wytyczenie podjazdu lub ścieżki jest dziś łatwiejsze niż mogłoby się wydawać. Wystarczy podstawowa wiedza na temat prawidłowego układania bruku, by móc uzyskać wspaniałe rezultaty. Stworzenie domu lub ogrodu swoich marzeń nie musi być dziś wielkim problemem.

W niniejszym artykule przyjrzymy się metodzie budowy podjazdu lub ścieżki. Wspólnie przejdziemy przez cały proces układania kostki brukowej, zwracając uwagę szczególnie na wyznaczanie spadków.

Zanim zaczniemy – od projektu do efektu

Pierwszym zestawem narzędzi, jaki przyda nam się w naszej pracy, będzie ołówek i kartka. Za ich pomocą stworzymy szkic planu domu lub/i ogrodu. Wbrew pozorom wcale nie musimy dysponować ekspercką wiedzą. Nasz plan nie musi być bardzo szczegółowy — wystarczy prosty rysunek, który pomoże w ustaleniu wymiarów ścieżki lub podjazdu oraz wizualizacji miejsca, w którym ułożymy kostkę brukową. Dowiemy się również, jakie materiały będą nam niezbędne do dalszej pracy.

Pierwsza lista zakupów

Zanim wybierzemy się do sklepu budowlanego, musimy przemyśleć 2 podstawowe kwestie – wybór odpowiednich narzędzi i materiałów. Sporządźmy zatem krótką, acz konkretną listę:

Narzędzia niezbędne do układania kostki brukowej:

  • miotła i grabie,
  • sznur i drewniane kołki,
  • listwy brukarskie,
  • łopata lub/i szpadel,
  • poziomica i taśma miernicza,
  • młotek,
  • taczka.

Niewykluczone, że część z tych narzędzi znajdziemy w naszych garażach i przydomowych warsztatach. Nie każdy jednak dysponuje betoniarką, zagęszczarką lub piłą do kamienia, nie mówiąc już o łuparce do bloków kamienia. Nie jest to jednak wielki problem – tego typu narzędzia można wypożyczyć w wypożyczalni sprzętu budowlanego.

Materiały:

  • piasek lub inne kruszywo do wykonania podbudowy,
  • kostka brukowa.

Zakup powyższych materiałów również powinien być dobrze przemyślany. Nie zaczynajmy pracy, dopóki nie będziemy pewni, że mamy już absolutnie wszystko, co będzie nam potrzebne do budowy podjazdu, ścieżki lub chodnika.

Ile kostki na m2?

Znając wymiary powierzchni, na której będziemy układać kostkę brukową oraz rozmiar poszczególnych elementów, możemy obliczyć, ile kostki będziemy potrzebować na metr kwadratowy.

Jaki piasek wybrać?

Okazuje się, że nawet wybór konkretnego piasku może mieć znaczenie dla naszej pracy brukarskiej. Specjaliści polecają piasek suszony, który najlepiej sprawdza się w pracy z kostką brukową. Jest to materiał wyjątkowo drobny, poddany wcześniej procesowi suszenia w piecu, co pozwoliło na usunięcie z niego całej wody.

Wyznaczamy trasę kostki brukowej

Skoro mamy już wszystko, co będzie nam niezbędne do dalszej pracy, możemy wyznaczyć obszar, na którym będziemy układać kostkę brukową. Potrzebne nam do tego będą: sznurek, kołki i taśma miernicza (pomogą nam upewnić się, czy pomiary są prawidłowe).
W pierwszej kolejności ustalamy punktu wyjściowy, który pozwoli nam wytyczyć linię przebiegu nawierzchni – tam wbijamy kolek lub metalowy pręt. Pamiętajmy, by nasza baza znajdowała się w takim miejscu jak np. furtka, brama główna, brama garażu lub drzwi wejściowe do domu. Pozostałe kołki lub pręty pomogą nam w wyznaczeniu punktów, w których trasa załamuje się lub meandruje oraz we wskazaniu szerokości, jaką będzie miał nasz wykop.

Do pręta bazowego mocujemy sznur, który rozciągamy aż do końca wytaczanej drogi lub do jej pierwszego załamania i wbijamy kolejny pręt. Jeżeli chodnik ma meandrować, czynność tę powtórzymy przy każdym zakręcie. Począwszy od naszej bazy, odmierzamy szerokość planowanego wykopu, wbijamy znacznik i za pomocą sznura wytyczamy równoległą linię biegnącą aż do końca tego odcinka. Tuż pod rozciągniętym sznurem za pomocą szpadla wykopujemy rów, który trwale wyznaczy granice naszych prac.

Czytaj także: Ścieżki w ogrodzie – jak je wytyczyć i z czego je wykonać?

Wykop do kostki brukowej

Po wymierzeniu terenu robimy stosownej wielkości wykop. Głębokość ta może się zmieniać, w zależności od pochylenia terenu (wzniesienia i spady). Do kopania niezbędna będzie łopata lub szpadel. Jeżeli czeka nas praca na dużym obszarze, najlepszą opcją będzie wynajęcie minikoparki lub koparko-ładowarki JCB.

Kolejną niezbędną czynnością będzie dokładne usunięcie warstwy humusu o grubości od 20 do nawet 40 cm. Utworzony wykop czyścimy z resztek roślinności. Jeżeli grunt na naszej działce charakteryzuje się słabą nośnością, prawdopodobnie będziemy zmuszeni wykonać nieco głębszy wykop, aż do uzyskania podłoża o odpowiednich parametrach (w określeniu nośności gruntu przyda nam się pomoc geologa).

UWAGA! Na posesji ze spadkiem, powinniśmy sprawdzić, jak będzie spływać woda z utwardzonej powierzchni i zaplanować sposób jej odprowadzenia.  Pracując na zupełnie płaskim terenie, nie zapominajmy o lekkim pochyleniu terenu. Jest to niezbędne, by wody powierzchniowe mogły swobodnie odpływać. Wystarczy spadek o 1 cm na każde 60 cm utwardzonej powierzchni.

Czytaj także: Jaką kostkę brukową wybrać? Wzory, inspiracje, aranżacje

Wyznaczamy spadki dla kostki brukowej

Pierwszym krokiem tego etapu prac będzie odpowiednie wyprofilowanie terenu, wyznaczenie wspomnianych spadków, a następnie wyrównanie podłoża. Do tej ostatniej czynności wykorzystamy piasek o grubych ziarnach lub pospółkę. Tak przygotowane podłoże zagęszczamy, wykorzystując odpowiednie narzędzie. Uważajmy, by grubość warstwy wyrównawczej nie przekraczała 10 cm. Jeżeli powierzchnia jest duża lub wyjątkowo trudna, nie obędzie się bez pomocy specjalisty. W tym przypadku będzie to geodeta.

Teren o dużym spadku może wymagać dodatkowej stabilizacji. Wykorzystamy do tego cement, mielony żużel lub geowłókninę. Zadbajmy o precyzję w wyznaczaniu wysokości konkretnych punktów określających poziom terenu. Jeżeli teren jest wyjątkowo trudny, lub nasz projekt odznacza się dużym stopniem komplikacji, warto wspomóc się radami architekta krajobrazu. Jego kompetencje pomogą nam zaplanować wszelkie parametry i przewidzieć dalsze „kłopoty”.

Obrzeża wykopu

Właściwe wykonania obrzeży i krawężników jest kluczem do stworzenia idealnego podjazdu lub ścieżki. Pamiętajmy jednak, by zrobić to jeszcze przed ułożeniem kostki brukowej! Dlaczego jest to aż tak ważne? Krawężniki są jak rama obrazu lub zdjęcia — wyznaczają granicę i trzymają kompozycję w ryzach. Bardzo ważna jest precyzja wykonania, gdyż zapewnia integralność przestrzeni.

Po dwóch stronach obrzeża należy zostawić dodatkową przestrzeń o szerokości 10 cm. W katalogu Semmelrock znajdziemy betonowe Obrzeże Standardowe będące doskonałym elementem oddzielającym i wzmacniającym przylegające do siebie nawierzchnie.

Sam fundament wykonamy, korzystając z 10-20 cm warstwy chudego betonu (C12/15 lub C8/10). Następnie przechodzimy do kładzenia krawężników. Na tym etapie przyda nam się wspomniany wcześniej sznur, dzięki któremu zachowamy jedną linię zarówno w poziomie, jak i w pionie. Równość ograniczników skontrolujemy, korzystając z poziomicy.

Podbudowa kostki brukowej

Jeżeli przygotowujemy podbudowę przeznaczoną wyłącznie dla ruchu pieszego, wystarczy nam 10-20-centymetrowa warstwa piasku. Parkingi, podjazdy lub drogi wewnętrzne, czyli przestrzenie, po których poruszać się będą samochody, wymagają warstwy 25–40-centymetrowej. Pomiędzy warstwami podbudowy położyć możemy geowłókninę, która zapobiegnie procesom wypłukiwania kruszcu i koleinowania kostki pod wpływem większych obciążeń.

Jeśli używamy łaty brukarskiej, nie powinniśmy prowadzić jej po drewnianych prowadnicach. Drewno jest materiałem na tyle elastycznym, że nie daje gwarancji zachowania idealnie gładkiej przestrzeni. O wiele lepszym rozwiązaniem będą metalowe szyny.

Czytaj także: Impregnacja kostki brukowej — jakich środków użyć i jak ją wykonać?

Układanie kostki brukowej

Zachowując 3-5 mm przerwy między poszczególnymi elementami, zacznij układać kostkę, rozpoczynając od jednego rogu wyznaczonej przestrzeni. Ważne jest, by ułożona nawierzchnia wystawała na 10-15 mm ponad zaplanowaną linię. Dopiero na tak przygotowany teren możemy wjeżdżać z zagęszczarką.

Czytaj także: Jak układać kostkę brukową z użyciem obrzeży?

Zakończenie prac

Po zakończeniu układania kostki brukowej przychodzi czas na jej wykończenie. W tym celu wysypujemy powierzchnie suszonym piaskiem. Następnie bierzemy w ręce miotłę i dokładnie zamiatamy kruszywo, rozprowadzając je po całej powierzchni bruku. Pamiętajmy, by upewnić się, czy odpowiednia ilość piasku dostaje się do szczelin między poszczególnymi elementami naszej brukowanej układanki. Kolejnym etapem będzie zagęszczenie powierzchni, którą ponownie wysypiemy suszonym piaskiem. Proces ten będziemy powtarzać dopóty, dopóki wszystkie szczeliny nie zostaną dokładnie wypełnione.